Mads Peder Nordbo over Meisje zonder huid

Mads Peder Nordbo over Meisje zonder huid

In augustus verscheen Meisje zonder huid, een arctische thriller van de Deen Mads Peder Nordbo. BookSpot sprak hem: over zijn nieuwe boek natuurlijk, maar ook over Groenland, de betovering van het ijs en kindermisbruik.

"Hier in Groenland realiseer je je dat mensen helemaal niet zo superieur zijn. Dat de aarde veel sterker is dan wij."




Matthew, de hoofdpersoon, is net als jij een Deen die in Groenland woont. Hoe kwam jij daar terecht?
We werden verliefd op Groenland tijdens onze vakantie in 2013. Dus toen mijn vrouw daar een jaar later een baan aangeboden kreeg, hoefden we niet lang na te denken. We wonen er nu 4 jaar. En we hebben nog geen moment spijt gehad.

Sombere inslag

De beste thrillers komen tegenwoordig uit Scandinavië. Hoe komt dat toch? Hebben Scandinaviërs zo'n sinistere inslag?
Op de een of andere manier wel, ja. En dat zit diep. Ik denk dat het succes 'm vooral zit in de donkere ondertoon van onze verhalen, en in de levensechte beschrijvingen van het leven hier, en de natuur. Wonen in het noorden van Europa gaat niet zonder een bepaalde vorm van melancholie.

Arctic noir

Je schrijft in een nieuw subgenre: arctic noir. Vertel.
Arctic noir is pas echt arctic noir als het ook geschreven is in het noordpoolgebied. Het leven daar is niet te vergelijken met iets anders op aarde. En om dat overtuigend over te brengen, moet het je dit arctische leven kennen. Het eerste dat je hier moet leren, is loslaten: je planning om te beginnen. Hier in Groenland ga je anders om met het begrip tijd. Want tijd is hier niet de bepalende factor, dat is het weer. We hebben hier geen uitgebreide infrastructuur. Als je van a naar b wilt, ga je met een vliegtuig, een helikopter of een boot. En dan is het heel normaal dat je door slechte weersomstandigheden een paar dagen of zelfs een week ergens vastzit. Omdat vliegen of varen dan gewoon te gevaarlijk is. Dat moet je accepteren als je hier woont. Je maakt een planning met je agenda, maar of het gaat lukken bepaalt het weer.

Eenzaamheid en afzondering

Een ander groot verschil met andere regio's zijn de enorme afstanden, de eenzaamheid. Op het Europese vasteland zit je altijd overal dichtbij. Ben je altijd online. En heb je zo contact met elkaar. We zijn daar altijd bereikbaar. Maar in Groenland is dat absoluut niet zo. Er is heel vaak geen internet, geen bereik. En je rijdt ook niet zomaar even ergens heen. Je bent waar je bent. En dat is het. Met altijd de ijskoude poolzee, de bergen en die bijna eindeloze ijskap om je heen.

Respect voor de natuur

Als je in de bergen verdwaalt, vries je binnen een paar minuten dood. Het mooie daarvan is, dat je hier een ongekend respect ontwikkelt voor de natuur. Anders dan in Denemarken, waar ik vandaan kom. Hier in Groenland realiseer je je dat mensen helemaal niet zo superieur zijn. Dat de aarde veel sterker is dan wij. Maar als het je lukt om tijd los te laten, als je de eenzaamheid en de afzondering aan kan, dan ga je van de noordpool houden. Dan wil je niets anders meer.

Sneeuw

De lucht hier is ongelooflijk koud. En schoon. De winters hier duren minstens 7 maanden, alles is bevroren en er liggen meters sneeuw. Veel mensen denken dat het hier in de winter heel donker is. Maar de sneeuw verlicht alles. In Denemarken, is het op een winteravond, net als in Nederland, gewoon donker. Maar hier licht alles op. En krijgt de wereld dankzij het ijs een bepaalde glans. En heel af en toe, in de eerste uren van de avond, vlamt het noorderlicht op, in dunne, glinsterende sluiers van groen en roze. Alsof het stervende zonlicht de aarde nog één keer wil omhelzen.

Betoverend

En dat is nog niet eens het meeste betoverende hier. Het mooiste is het ijs, en dan bedoel ik het echte ijs, het landijs, de ijskap die bijna heel Groenland bedekt. De kleuren van dat ijs zijn magisch. Soms is het wit. Dan weer blauw. Soms is het net kristal. Dan kijk je ernaar en dan denk je: dat dit kan bestaan. Helemaal als je bedenkt hoe oud het is. Want het is niet zomaar bevroren water. Het ligt hier al meer dan 100.000 jaar. Als hier een ijsschots aanspoelt, en je raakt hem aan, dan voel je zijn koude adem tegen je huid. Ik stop weleens zo'n stukje eeuwenoud ijs in mijn mond. Dan doe ik mijn ogen dicht en terwijl het ijs op mijn tong smelt, realiseer ik me: dit water was voor het laatst vloeibaar toen er nog geen mensen bestonden. Met dat beetje water reis ik door de tijd. Echt magisch. En als je het mij vraagt is het die magie, steenkoud en exotisch tegelijkertijd, die ervoor zorgt dat mensen zo gefascineerd zijn door arctische thrillers.

Schrijnende pijn

Nog even over de titel: wie is het meisje zonder huid? Is het de Groenlandse Tupaarnaq? Of juist het ongeboren dochtertje van Matthew?
Goede vraag, en natuurlijk zijn alle antwoorden goed. Maar als mij die vraag gesteld wordt, zeg ik meestal dat het Tupaarnaq is. Of nog beter, de groep die zij vertegenwoordigt. Op Groenland zijn heel veel mensen zoals zij. Die nog steeds de schrijnende pijn voelen van jarenlang seksueel misbruik. Als je zoiets hebt meegemaakt, draag je daar letterlijk en figuurlijk de littekens van mee. Die wonden helen nooit. Je raakt het vermogen kwijt om je gewoon te voelen. Mens zijn doet pijn. Alsof je huid eraf is gerukt.

De echte held

Veel meisjes reageren op dat trauma zoals Tupaarnaq doet. Hun tattoos zijn geen uiting van verzet, of woede. Ze vormen bescherming: een nieuwe huid. Ik wilde van Tupaarnaq veel meer maken dan een opstandige vrouw. Daarom is zij slim, en beheerst. Zij is de echte held in dit verhaal. Het soort helden dat we in Groenland goed kunnen gebruiken. Met een krachtige stem tegen geweld en kindermisbruik.

Hun verhaal

Toen mijn boek hier uitkwam, hebben verschillende Groenlandse vrouwen mij bedankt. Omdat ik ook hun verhaal heb verteld. Ze kennen mij niet eens, maar schreven me toch over hun eigen jeugd en het misbruik dat ze mee hebben gemaakt. Tot een bepaalde hoogte weten we allemaal hoe het voelt om zonder huid te leven. Hoe het voelt om de huid te missen die we zijn kwijtgeraakt. En natuurlijk, het meisje zonder huid is ook een verwijzing naar Matthews dochter. Hij heeft haar huid nooit kunnen aanraken, omdat ze nooit geboren is. Voor haar schrijft Matthew een boek. Zodat ze alsnog een plek in zijn leven heeft.

Serie

Wat heb je nodig om te schrijven?
Om te schrijven heb ik mijn hoofd nodig, en iets om tekst in kwijt te kunnen. Dat is meestal mijn computer. Ik weet dat veel schrijvers rituelen nodig hebben, of gezette tijden, maar mijn hoofd zit altijd al vol verhalen. Waar ik ook ben. Maar het liefst schrijf ik thuis. Ons huis is oud en groot, met prachtige details, wanden vol boeken en muren vol kunst. Op en neer lopen door mijn eigen huis is heel inspirerend. Ik ben nu bezig aan het derde boek uit de serie. In Nederland moet het tweede deel nog uitkomen. Dus ik hoop dat dat ook met het derde deel gaat gebeuren. Want dat wordt, zoals ik er nu tegenaan kijk, de beste van de drie.

Magisch realisme

Hou je zelf van lezen? En welk boek, afgezien van Meisje zonder huid, zou je de lezers van BookSpot aanraden?
Lezen is het boeiendste dat er is, op mijn dochter na dan. We hebben thuis een boekenwand die van vloer tot plafond loopt. Ik zit daar vaak en dan denk ik aan al die duizenden stemmen, sommige van lang geleden, die zich daar op planken schuilhouden. Ik ben fan van schrijvers als Eco, Zafón, Murakami en de Zweedse Torgny Lindgren. En ik hou erg van magisch realisme, helemaal als dat gecombineerd wordt met filosofie en geschiedenis.

De Kleine Prins

Ik vind dat iedereen op zijn minst 1 keer per jaar De Kleine Prins moeten lezen. Want dat laat prachtig zien hoe we elkaar en de wereld om ons heen zouden moeten bekijken. Ik lees nu zelf nauwelijks. Maar ik klaag beslist niet. Ik leef de droom van veel schrijvers. Dat mijn boeken in zoveel mooie landen worden uitgegeven vult mij met dankbaarheid.